Historyjki

Pamiętacie Pruski lód? Nie musicie, żeby rozpocząć kryminalną przygodę z Pruskim murem. Zapraszam! Zerknijcie tutaj…

Nie byłoby tej książki, gdyby nie pewne magiczne popołudnie bodajże 38 lat temu. Znajomy rodziców nagle przyniósł magnetowid, telewizor w systemie NTSC i kasetę z filmem. Bez tłumaczenia, nie było potrzebne. To był Indiana Jones i świątynia zagłady, a ja byłem dzieciakiem, który nagle uleciał z PRL-owskiej smętnej rzeczywistości do kolorowego, heroicznego i budzącego dreszcze świata. Gdyby tak mieć wehikuł czasu… Pozostaje książka…

Całkiem sporo moich materiałów uzbierało się już na serwisie OKO.press. Możecie tam przeczytać m.in. o korzeniach niewolnictwa, zimach stulecia i wielu historycznych fake newsach. Zapraszam!

Uwaga, wraca w nowej odsłonie moje historyczne śledztwo Labirynt Verne’a. Tym razem to poszerzona książka plus gra planszowa (a w zasadzie karciana). Cudo! Więcej można się dowiedzieć tutaj.

Mówią, że idzie mroźna zima. Ale już latem pojawi się Pruski lód! Premiera 10 sierpnia, wystartowała już przedsprzedaż w Empiku. Pruski lód to powieść rozgrywająca się na Mazurach pod koniec XIX wieku. Pełna intryg, tajemnic i zwrotów akcji. Kilka osób wybierze się w podróż grudniową porą. Nie wszyscy dotrą na miejsce… Bardzo jestem ciekaw, jak Pruski lód Wam się spodoba!

Ktoś mógłby pomyśleć, że Sarajewo to pewnie tylko zabytki z czasów tureckich (na Starym Mieście) i architektura z epoki Jugosławii (polecam dzielnicę Ciglane). Nic podobnego. Jest mnóstwo kamienic, budynków publicznych i mostów (w tym jeden zaprojektowany przez samego Eiffla) z czasów austro-węgierskich. Mają na czym zawiesić oko miłośnicy secesji. Jednak jednym z kluczowych miejsc jest neomauretański ratusz. To niegdysiejsza biblioteka, tzw. Vijećnica. Zaczęto ją wznosić w 1892 roku. Sto lat później została strawiona przez pożar po serbskim ostrzale, gdy wybuchła wojna domowa w Bośni i Hercegowinie. Odbudowaną ze zgliszczy Vijećnicę oddano ponownie do użytku po remoncie osiem lat temu. Tak, budynek udało się przepięknie odnowić. Jednak olbrzymia większość książek, w tym tysiące bezcennych zabytków, spłonęła. Nikt nie zwróci też życia sarajewian, którzy z tych książek korzystali. Rany są wciąż widoczne. Sarajewo odzyskało Vijećnicę, ale czy odzyskało spokój? Ludzie, z którymi rozmawialiśmy, narzekali na wszechobecną korupcję, biurokrację, bezrobocie, pogłębiające się społeczne nierówności, powrót narodowych resentymentów. Liczą się z tym, że w Bośni i Hercegowinie może wybuchnąć kolejna wojna. Jeśli Unia Europejska pozostawi ten kraj na pastwę politykierów i populistów, wszystko trzeba brać pod uwagę…

Fakt, że przestał ukazywać się „Focus Historia”, nie oznacza, że na zatracenie poszły wszystkie materiały, jakie na jego łamach opublikowano. Zachęcam do przejrzenia bazy tekstów wciąż dostępnych na stronie internetowej! Tymczasem w wypoczętej głowie już rodzą się nowe pomysły…

Poeta i najemnik. Skandalista, okrutny szyderca i heros. Domniemany pornograf i ulubieniec bogów. Wojownik, który potrafił jednakże napisać szczerze: „Sajczyk jakiś zapewne się chlubi mą tarczą bez skazy, /Którą pod krzakiem musiałem wbrew mej woli porzucić; /Sam za to cało wyszedłem. A cóż mi tam po niej! /Pal ją licho, nie gorszą tarczę znowu zdobędę!” (tłum. J. Danielewicz)

Archilos z Paros żył w VII w. p.n.e., czyli ponad sto lat po Homerze. To tak na marginesie, bo życiorys i twórczość Paryjczyka były zdecydowanie odmienne od twórcy „Iliady” (patrz tutaj). Zachowało się zaś po nim tyle śladów, że wizyta na Paros nieoczekiwanie zamieniła się w podróż śladami starożytnego poety. Oto w miejscowym muzeum archeologicznym znajdujemy zabytki przeniesione z grobu Archilocha, a był to pochówek godny herosa. Mamy marmurowe płaskorzeźby – jedna z umierającym wojownikiem-poetą (na zdjęciu), druga z lwem rozszarpującym byka – oraz kolumnę z inskrypcją poświęconą Archilochowi. Na wyspie można odnaleźć miejsce, gdzie stał ten monument, a potem wzniesiono wczesnochrześcijańską bazylikę. Trochę to miejsce zaniedbane i zapomniane, niestety.

Na Paros znajduje się też Jaskinia Archilocha, w której lubił ponoć przesiadywać, szukając natchnienia. Niestety, wędrówka tam zakończyła się na klifie obsypanym głazami. Powiedziano nam, że miejsce nie należy obecnie do najbezpieczniejszych. Należałoby jakoś dostać się poniżej. Najlepiej morzem, a do tego potrzeba łódki… Z Archilochem związana jest jeszcze inna grota – z sąsiedniej wyspy Antiparos. To przepiękna Oliarou (albo po prostu Antiparos Cave), którą rzekomo jako pierwszy eksplorował właśnie antyczny poeta. Niestety, tym razem ta jaskinia jest po prostu zamknięta dla zwiedzających poza sezonem! Co za pech, aż chciałoby się użyć trochę inwektyw rodem z Archilocha…

Jednak na Paros opowieści o krnąbrnym poecie nigdy się nie kończą. W nagrodę trafiamy pod drzewo oliwne, pod którym rzekomo spał Archiloch. Wątpliwe, ale na wyspach magicznych nie takie rzeczy się dzieją. Może to właśnie w cieniu tych konarów przemyślny Archiloch napisał, że „lis zna wiele sztuczek, a jeż jedną – za to wielką”?